Benim deyimimle html cod un içine gömülmüş bir web dilidir gelin bir de bilişimsel anlamı okuyalım
ASP Nedir?
ASP dinamik web sayfaları hazırlamak için Microsoft (r) tarafındangeliştirilmiş bir teknik, uygulanan bir teknolojidir. İlgili scriptdillerinden biri seçilerek (vbscript ;jscript vb) oluşturulansayfaların (.asp) bir uygulama programı vasıtası ile yorumlanması veHTML çıktısı üretmesi ile sonuçlanan bir işlemler bütünüdür. İlkversiyonu 1996 yılında Microsoft tarafından IIS 3.0 ( InternetInformation Server ) üzerinde çalışacak şekilde dizayn edildi, 1998yılında ASP 2.0 IIS 4.0 üzerinde çalışıyor ve daha fazla özellikiçeriyordu. Şu an için kullanılan ASP versiyonu 3.0 dır ve Windows 2000Server ve IIS 5.0 üzerinde çalışmaktadır.
Kullanıcı herhangi bir browser (iexplorer, ,netscape, konqueror vb)vasıtası ile ilgili siteye bağlandığında ki bu kullanıcının browserhanesine ilgili adresi yazması ve enter'a basması ile gerçekleşir,ulaşmak istediği dosya istekte bulunan ve bu hizmeti sunan uygulamaprogramı tarafından (web server) kullanıcıya gönderilir. Ancak bu durumhtml ve htm uzantılı dosyalar için böyle iken kullanıcı .asp uzantılıbir dosyaya istekde bulunduğunda uygulama yazılımı ( web server)istenilen bu dosyayı önce yorumlar ve bu işlemin sonucunda üretilenstandard html kodları kullanıcıya gönderirlir. Bu process (işlemler)kurs notlarının ilerleyen sayfalarında daha ayrıntılı olarakanlatılacaktır.
Asp'nin gücü iki temel noktaya dayanır.
- Sonuç olarak kullanıcıya iletilecek html dosyası kullanıcı istekte bulunana kadar oluşturulmaz
- Kullanılan browser tipi yazılan asp dosyaları için önemli değildir.Çünkü yorumlanan asp dosyaları standard html output ( çıktı ) üretirler.
Web Server
Web, internet üzerinde yer alan grafiksel bir servistir. Hazırlananiçeriklerin ( grafik, yazı , ses, animasyon, görüntü vb ) dünyaüzerinde yeralan tüm kullanıcılara iletilmesi ve kullanıcıların budosyalara ulaşabilmesi için internete bağlı bir bilgisayar üzerindeçalışan uygulama yazılımını web server olarak tanımlayabiliriz. Webserver programları kuruldukları işletim sistemine göre farklılıkgösterebilir. Sözgelimi web server olarak unix işletim sisteminikullanan bilgisayarlar Apachi ( Apachinin NT de çalışan sürümleridevardır. ) kullanırken windows işletim sistemini ( server ) kullananbilgisayarlar ise web server programı olarak IIS (Internet InformationServer ) kullanabilir.
STATİK SAYFA NEDİR?
Bir web gezgini olarak internette dolaşırken sürekli olarak statiksayfalarda geziniyorsunuz demektir. Statik sayfa onu oluşturan kişinin( webmaster ) bu sayfanın içeriğini bitirdiği tamamladığı vekullanıcıların bu sayfaya her uğradıklarında aynı içeriği gördüğüsayfalardır. İçeriklerinin değişmesi için yeniden tasarlanılmalarıgereklidir. Bu zaman ve iş gücü kaybına yol açan bir etkendir. Statiksayfa tanımını ve özelliklerini belirleyen bazı önemli özelliklerinlistesini aşağıda bulabilirsiniz.
Statik Sayfalar için :
- Tasarımcı ( webmaster ) sayfasını hazırlar ve .htm uzantılı bir dosya olarak kayıt eder
- Tasarlanan dosya Web Server' a yanınlanmak üzere yerleştirilir
- Kullanıcı browserının adres kısmına bu sayfaya ulaşmak için gerek adresi yazar.
- Bu isteğe karşı Web Server ilgili dosyayı bulur.
- Web Server HTML içeriği istek gönderen browser'a network ( internet ) aracılığı ile yollar
- Browser gönderilen bu HTML dosyasını işler ve ekranda gösterir
İçeriği tamamı ile önceden belirlenmiş bazı kriterlere bağlı olarakdeğişen sayfaları dinamik sayfalar olarak adlandırabiliriz. Budeğişiklik sayfanın aldığı bazı girdilere göre olabilir. Dinamiksayfaların Web Server tarafında yorumlanma işlemini aşağıdabulabilirsiniz
Dinamik Sayfalar için :
- Programmer veya Web Admin ( webmaster ) bazı komut dosyalarınıdaiçeren bir dosya ( asp ) hazırlar ve .asp uzantılı bir dosya olarakkayıt eder.
- Tasarlanan dosya Web Server' a yanınlanmak üzere yerleştirilir.
- Kullanıcı browserının adres kısmına bu sayfaya ulaşmak için gerek adresi yazar.
- Bu isteğe karşı Web Server komutları içeren ilgili dosyayı bulur.
- Web Server bu komutlar dizisini işleyerek HTML output ( çıktı ) üretir.
- Web Server oluşturulan bu HTML çıktıyı istekde bulunan browser' a gönderir.
- Browser gönderilen bu HTML dosyasını işler ve ekranda gösterir.
Bu kısa açıklamalardan sonra ASP dosyalarını oluşturabilmek ve çalıştırabilmek için ihtiyacımız olacak araçlara bir göz atalım
- Asp Sayfaları hazırlayabilmek için bir text editörü, bu notepadolabilir fakat daha rahat kullanım kolaylıkları olan ( Visual Interdev,Home Site vb ) editörlerde mevcuttur.
- Hazırlanan Web Sayfalarını yorumlamak ( bu işlem asp.dll vasıtasıile gerçekleştirlir, daha sonra ayrıntıları ile ele alınacaktır. ) içinkullanılacak Web Server yazılımı.
- Sayfaları test etmek amaçlı kullanılacak herhangi bir Browser.
Webmaster / Web Dizayn Scriptler / Programlama Dilleri