|
|
 |
« : 30 Mart 2008, 15:41:28 » |
|
MALİ TABLOLAR
İşletmenin belirli bir dönemdeki parasalişlemlerinin özetlenerek analiz ve yoruma uygun hale getirilmesiyleoluşturulan listeler vardır. Bu listelerin oluşturulmasından sonramuhasebenin ikinci işlevi (analiz ve yorum) aşamasınageçilebilmektedir. Oluşturulan bu listelerden faydalanılarak işletmeninbaşarısının analizi yapılabilir ve bu sonuçlar hedeflerlekarşılaştırılarak yorumlanabilir.
İşletmenin varlıklarını vekaynaklarını oluşturan unsurların ortaya çıkardığı yapı (nicelik venitelik yönünden) işletmenin mali yapısını oluşturur. Yani işletmeninmali yapısı, işletmenin varlıklarının, sermayesinin ve borçlarınınçeşit ve tutar bakımından ifadesidir.
Mali nitelikte işlemlerinkaydedilip sınıflandırıldıktan sonra özet halinde sunulduğu tablolaramali tablolar denir. Temel mali tablolar Bilanço ve Gelir Tablosu’dur.Bunun dışında Fon Akım Tablosu, Nakit Akım Tablosu, Net Sermaye DeğişimTablosu gibi mali tablolar da vardır.
Mali tablolardanfaydalanabilmek için süreklilik gösteren işletme faaliyetlerininbelirli zaman dilimlerin ayrılması gerekir. İşletme faaliyetleri 1yıllık dönemlere ayrılarak değerlendirilir. Muhasebe dönemi 1 Ocaktarihinde başlar 31 Aralık’ta sona erer.
Mali Tablo Düzenleme Amaçları
1. İşletme içi ve dışındaki işletme ile ilgili tarafların karar alması için yararlı bilgiler sağlamak
2. Varlık ve kaynaklardaki değişiklikler ve işletmenin faaliyet sonuçları hakkında bilgi vermek
3. Gelecekteki nakit akımlarını (para giriş ve çıkışlarını) değerlendirmek ve planlama yapmak.
BİLANÇO
Bilanço,işletmenin belirli bir tarihteki mali durumunu gösteren tablodur.Bilanço denklik ve eşitlik kuralına göre oluşturulmuştur.
Bilançonunsol tarafında aktifler (varlıklar), sağ tarafında pasifler (kaynaklar)bulunur. Aktifler ve pasifler tutar olarak her zaman birbirine eşittir.Bu eşitlik temel bilanço eşitliğiyle şu şekilde ifade edilir:
AKTİF = PASİF
VARLIKLAR = SERMAYE + BORÇLAR
A İşletmesi 31.12.2005 Tarihli Açılış Bilançosu
Aktif (Varlıklar) Pasif (Kaynaklar)
-----------------------------------------
1 Dönen Varlıklar 3 Kısa Süreli Yabancı Kaynaklar
4 Uzun Süreli Yabancı Kaynaklar
2 Duran Varlıklar 5 Özkaynaklar (Sermaye)
---------------------------------------------
TOPLAM TOPLAM
Bilanço eşitliğine ilişkin bu durum aşağıdaki şekilde de örneklendirilebilir:
ÖRNEK:B işletmesi 02.01.2005 tarihinde 10.000 YTL para, 7.000 YTL mal, 5.000YTL demirbaş ve 3.000 YTL borçla kurulmuştur. Bu işletmenin sermayesinedir?
ÇÖZÜM:
Aktif = Pasif
Varlıklar = Kaynaklar
Varlıklar = Sermaye + Borçlar
Varlıklar - Borçlar = Sermaye
Soruda verilen para, mal ve demirbaşlar varlıklar, alınan borçlar ise kaynaklardır.
Para : 10.000 YTL Alınan Borç : 3.000 YTL
Mal : 7.000 YTL
Demirbaş : 5.000 YTL
---------------
Toplam : 22.000 YTL
B işletmesinin varlıklar toplamı 22.000 YTL olduğu için kaynakları da 22.000 YTL olacaktır.
Varlıklar - Borçlar = Sermaye
Sermaye = 22.000 YTL – 3.000 YTL
Sermaye = 19.000 YTL olacaktır.
GELİR TABLOSU
Gelirtablosu, işletmenin faaliyet dönemi sonunda, faaliyet sonucunu gösterentablodur. Dönem gelir ve giderleri bu tabloda yer alır. Gelir artı(+)olarak, gider eksi (-) olarak tabloda bulunur.
Gelir: İşletmeninana faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışları ile diğerfaaliyetlerden olan faiz, kira gibi değerlerin toplamına denir.Gelirler sermayeyi arttırıcı nitelik taşırlar.
Gider: Gelir elde etmek amacı ile yapılan aktif (varlık) tükenmelerine denir. Giderler sermayeyi azaltıcı nitelik taşırlar.
Gelir tablosundaki tüm gelir ve giderler ait oldukları dönem itibari ile dönem kâr veya zarar hesabına devredilerek kapatılır.
Kâr (Zarar) = Gelir – Gider
Eğer işletmede gelirler giderlerden fazlaysa kâr, giderler gelirlerden fazlaysa zarar söz konusudur.
Gelir tablosu genelde üç ana bölümden oluşur:
1.Brüt Satış Kâr veya Zararı: Bu bölüm içerisinde işletmenin satışları,satış iade ve iskontoları, satılan malın maliyeti bulunur.
Brüt Satışlar:
Satış İskontoları – Satış İadeleri = Net Satışlar
Net Satışlar – Satılan Malın Maliyeti = Brüt Kâr (Zarar) (Satış kâr veya zararı)
2.Faaliyet Kar/Zararı: İşletmenin faaliyetlerini sürdürebilmesi içingerekli olan Genel Yönetim Giderleri, Araştırma Geliştirme Giderleri,Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri bu bölümde yer alır. Brüt kârdanbu giderler çıkarıldığında faaliyet kârı veya zararına ulaşılır:
Brüt Kâr -
• Genel Yönetim Giderleri
• Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri
• Araştırma Geliştirme Giderleri
Faaliyet Kâr/Zarar
3.Net Kâr veya Zarar: Bu bölümde işletmenin faaliyet konusu ile ilgisiolmayan olanğandışı gelir ve kârlar ve olanğandışı gider ve zararlaryer alır.
İşletmenin sermaye açısından kâr veya zararı bulunurken (ticari kârdan mali kâra ulaşılırken) şu işlem yapılır:
Kâr = Dönemsonu Özsermaye – Dönembaşı Özsermaye + İşletmeden Çekilenler – İşletmeye Eklenenler
MALİ NİTELİKLİ İŞLEMLER VE BİLANÇO DENGESİ
Malinitelikli işlemler, işletmenin varlıkları ve kaynakları üzerindedeğişiklik meydana getiren parasal işlemlerdir. Yapılan tüm işlemlervarlık ve kaynaklarda ne kadar değişme yaratırsa yaratsın bilançonuneşitliğini bozamaz. Aşağıda varlıklar ve kaynaklarda değişiklik meydanagetiren işlemlere ait örnekler sıralanmıştır:
1. Peşin MalAlışı: Peşin mal alışı işleminde, mal kaleminde artış aynı miktardakasa kaleminde azalışa neden olacaktır. Her ikisi de varlık (aktif)hesabı olduğu için aktif dengesi bozulmayacaktır.
Mal → Alım → Giriş (borç) +
Kasa → Ödeme → Çıkış (alacak) –
ÖRNEK: İşletmenin Aktif = Pasif dengesi 200 YTL’dir. 80 YTL’lik peşin mal almıştır. Yeni bilanço dengesini bulunuz.
ÇÖZÜM:
Aktif = Pasif
Varlıklar = Kaynaklar (Sermaye + Borçlar)
200 = 200
Mal Hesabı (alış) + 80
Kasa Hesabı (çıkış) – 80
Aktifteki değişiklik = 0
2.Kredili Mal Alışı: Aktif = Pasif dengesine bakılır. Mal aktifkarakterli, kredili mal alışından dolayı oluşan borç pasifkarakterlidir. Malda artış olurken borçlar da artacağından dengebozulmayacaktır.
ÖRNEK: İşletmenin Aktif = Pasif toplamı 200 YTL’dir. 20 YTL’lik mal kredili olarak alınmıştır. Yeni bilanço dengesini bulunuz.
ÇÖZÜM:
Aktif = Pasif
200 = 200
+ Mal (alım) 20 = 20 (borçlar +)
220 = 220
3. Borç Ödemek: Aktif = Pasif dengesini ilgilendirir. Kasada azalma olurken borçlarda da azalma olacak.
ÖRNEK: İşletmenin Aktif = Pasif dengesi 600 YTL’dir. 40 YTL’lik borç ödenmiştir. Yeni bilanço dengesini bulunuz.
ÇÖZÜM:
Aktif = Pasif
600 = 600
- Kasa (çıkış) 40 = 40 (borçlar) –
560 = 560
4. Maliyetine Peşin Mal Satışı: Aktif dengesini ilgilendirir. Kasada artış olurken, malda azalma olacaktır.
Kasa (giriş) +
Mal (satış) –
ÖRNEK: İşletmenin aktif toplamı 80 YTL’dir. 5 YTL’lik mal peşin olarak satılmıştır. Yeni bilanço dengesini bulunuz.
ÇÖZÜM:
Aktif = 80 YTL
Kasa(+) = 5 YTL
Mal (-) = 5 YTL
------------------------------------
80 YTL
5.Kârlı Peşin Mal Satışı: Aktif = pasif dengesini ilgilendirir. Kasadakiartış maldan kâr kadar fazla olacaktır. Kâr da sermayeyiarttıracağından denklik bozulmayacaktır.
ÖRNEK: İşletmenin Aktif = Pasif dengesi 200 YTL’dir. 15 YTL’lik mal 2 YTL kârla satılmıştır. Yeni bilanço dengesini bulunuz.
ÇÖZÜM:
Aktif = Pasif
200 YTL = 200 YTL
Kasa/Giriş + 17 YTL
Mal/Çıkış – 15 YTL 2 YTL kâr
----------------------------
202 YTL = 202 YTL
4.ZararınaPeşin Mal Satışı: Kasaya giren para maldan zarar kadar az olacaktır.Zarar da sermayeyi azaltacağından aktif = pasif dengesi bozulmayacaktır.
ÖRNEK: İşletmenin Aktif = Pasif dengesi 400 YTL’dir. 50 YTL’lik mal 5 YTL zararla satılmıştır. Yeni bilanço dengesini bulunuz.
ÇÖZÜM:
Aktif = Pasif
400 YTL = 400 YTL
Kasa giriş + 45 YTL
Mal çıkış – 50 YTL 5 YTL zarar
---------------------------------
395 YTL=395 YTL
5.İşletmeden Alacağı Olan Bir Kişinin İşletmeye Ortak Olması: Ortakolunduğu an, bu pay sermaye payına dönüşür. İşletmenin borcunda birdüşme olur. Böylelikle denge bozulmaz.
ÖRNEK: İşletmenin Aktif =Pasif dengesi 100 YTL’dir. İşletme 20 YTL’lik borcuna karşılık o kişiyiortak olarak almıştır. Yeni bilanço dengesini bulunuz.
ÇÖZÜM:
Aktif = Pasif
100 YTL = 100 YTL
Sermaye + 20 YTL
Borçlar – 20 YTL
Pasif toplamı: 100 YTL
|
Eğitim-Öğretim / TRForumcu Dershanesi
