|
|
 |
« : 30 Mart 2008, 15:39:06 » |
|
ÜNİTE-3 HESAPLAR
HESAP
Bilançonun her bir unsurundaişlemler nedeni ile meydana gelen değişiklikleri kaydettiğimizçizelgeye hesap denir. Yani varlıklar, borçlar ve sermaye unsurlarının
herbiri varsa başlangıç durumunu, işlemlerin meydana getirdiği artışı,azalışı ayrı ayrı gösteren çizelgedir. Hesap çizelgesi şekil olarakşöyledir.
Borç ve alacakta değişime neden olan işlemlere mali nitelikli işlemler denir.
HESABI BORÇLANDIRMAK ve ALACAKLANDIRMAK
İlgilihesapların borç tarafına (soluna) kayıt o hesabı borçlandırır. Alacaktarafına (sağına) kayıt ise o hesabı alacaklandırır.
HESAP AÇMAK
İlgili hesabın borcuna yada alacağına ilk kez kayıt yapmaktır.
HESAP KALANI İlgili hesabın borç toplamı ve alacak toplamı arasındaki farktır. (Borç kalanı, Alacak kalanı)
HESABINKAPALI OLMASI İlgili hesapların borç ve alacaklarının toplamlarınıneşitlenmesidir. Hesap kalanı yoksa o hesap kapalı demektir.
AKTİF HESAPLAR
Varlıklarınizlediği ve borç kalanı veren yani bilançonun aktif kısmındakiunsurlara ait hesaplar (kasa hsb, bankalar hsb, alacak senetleri hsbvb.)
PASİF HESAPLAR
Sermaye ve borçların izlendiği ve alacakkalanı veren yani bilançonun pasif tarafındaki unsurlara ait hesaplar(sermaye hsb, borçlar hsb, satıcılar hsb,
borç senetleri hsb vb)
GELİRHESAPLARI İşletmenin varlıklarını arttıran işlemlerin (gelirlerin)kaydedildiği hesaplardır. Gelirler hesap kavramında daima alacakta yeralır.
GİDER HESAPLARI
İşletmenin varlıklarını azaltan işlerin (giderlerin) kaydedildiği hesaplardır. Giderler hesap kavramında daima borçta yer alır.
Artışların ya da azalışların hesabın hangi tarafında yazılacağına o hesabın niteliği belirler.
SERMAYEDEKİDEĞİŞMELERİN GELİR ve GİDER HESAPLARINDA İZLENMESİ Sermaye hesabınınalacağına işletmenin sermayesini çoğaltan değiştiren gelirler, borcunada işletmenin sermayesini azaltan giderler kayıt edilir.
İşletmeninöz sermayesini etkileyen işlemlerde gelir ve gider hesapları diyeadlandırılan sonuç, dolayısı ile özsermaye, sermaye ile bağlantılıolduğu için
işlemler sonuç hesaplarında incelenir.
Faaliyetlerinebağlı olarak bir gelir doğduğunda sermayeyi arttıracağından ilgiligelir hesabının alacağına yazılır. Örneğin: faiz gelirleri hsb,komisyon gelirleri
hsb, satışlar hsb, vb. gelir hesapları herzaman alacak kalanı verir. Kalanlarda dönem karı veya zararı hsb 'naborçlandırarak devredilir.
Bir gider ortaya çıktığındasermayede azalış olacağından ilgili gider hesabında incelenir.İşletmenin gelir elde etmesi için bir aktifin (varlığın) kullanılmasıveya
tüketilmesi sonucu oluşur. Gider oluştuğunda ilgili giderhesaplarının borcuna kaydedilir. Hesap dönemi sonunda kalanlarda dönemkarı veya zararı hsb 'na
alacaklandırılarak kaydedilir.
HESAPLARIN SINIFLANDIRILMASI
Hesaplar bilanço ve gelir tablosunun oluşturulmasında iki gruba ayrılır.
l- Bilanço Hesapları:
a. Varlık Hesaplan (Aktif Hesaplar)
b. Borç Hesaplan (Pasif Hesaplar)
c. Özsermaye Hesapları (Pasif Hesaplar)
2- Gelir Tablosu (Sonuç) Hesapları
a. Gelir (Hasılat) Hesapları
b. Gider Hesapları
Kayıtların Temel Olup olmamasına göre:
1- Asli Hesaplar :
Varlıklar, borçlar ve sermayeyi oluşturan unsurlarla gelir giderleri etkileyen ve ifade eden hesaplar
2- Düzenleyici Hesaplar :
Aslihesaplan etkileyen aktif ve pasif değerlerin gerçek değerleriylegösterilmesini sağlamak için kullanılır, (verilen çekler ve ödemeemirleri hs. gibi)
3- Geçici Hesaplar:
Tamamlanmayan işlemler ve belirli bir süre veya bir konu için kullanılan hesaplardır.
4- Nazım Hesap :
Aktifveya pasiflerde değişme yaratmayan, işletme yönetimi tarafındanbilinmesi gereken işlemlere ait hesaplardır.Bilançonun hem aktif hem depasifinde aynı
adla karşılıklı olarak yer alır.
Kapsanılana göre:
Ana Hesaplar : Bankalar Hs.
Yardımcı Hesaplar : İş Bankası Hs. , Dışbank Hs. gibi
HESAP PLANI
Birişletmede kullanılacak hesapların muhasebenin temci kavramları veilkeleri doğrultusunda sistemli bir şekilde gruplandırılmış olarak yeraldığı listeye denir.
TEKDÜZEN HESAP PLANI ( ÇERÇEVESİ):
1.1.1994tarihinden itibaren tek düzen hesap planına uyulma zorunluluğugetirilmiştir. THP 'ndaki hesaplar desimal (ondalık) kodlama sisteminegöre
l 'den 9 'a kadar düzenlenmiştir. Tekdüzen Hesap Planındanamaç, bütün işletmeler arasında ve muhasebe sistemi ile mali tablolararasında uyumluluk
sağlamaktır.
Hesap Sınıflan:
1. Dönen varlıklar :
Para veya l yıl içinde paraya çevrileceği yada kullanılacağı tahmin edilen varlıkları kapsar.
2. Duran varlıklar :
Normal koşullar altında l yıl içinde elden çıkarılması düşünülmeyen veya yararları l yıl sona ermeyecek olan varlıkları kapsar
3. Kısa vadeli yabancı kaynaklar :
En çok l yıl yada bir faaliyet dönemi sonunda ödenmesi gereken borçlan kapsar.
4. Uzun vadeli yabancı kaynaklar :
l yıl yada bir faaliyet döneminden daha uzun sürede ödenecek olun borçlan kapsar.
5. Özkaynaklar :
İşletmesahip ve ortaklarının işletmeye tahsis ettiği sermaye. Faaliyetlerdenelde edilmiş fakat ortaklara verilmeyip işletmede bırakılan karları,
Değer yükselmelerinin neden olduğu artışlar ve dönemin net karına ait hesaplan kapsar.
6. Gelir tablosu hesapları:
Varlıkveya hizmet satışlarından faiz, kira gibi gelir işlemleri ile gelirelde etmek amacıyla tüketilen ve sermayeyi azaltıcı etkisi olanişlemlere ait hesapları
kapsar.
7. Maliyet hesapları :
Malve hizmetlerin planlandığı şekilde üretilmesi ve yapılması içinkatlanılan giderlerin toplandığı ve maliyet unsurlanna dönüştürülerekizlendiği hesaplan kapsar.
8.Nazım hesapları :
Varlıklarda,borçlarda ve sennayede artış yada azalış yaratmayan, ancak işletmeyönetimi ve diğer ilgililer tarafından bilinmesi ve izlenmesi gerekenişlemlere
ait hesaplan kapsar.
|
Eğitim-Öğretim / TRForumcu Dershanesi
