|
|
 |
« : 30 Mart 2008, 15:37:11 » |
|
ÜNİTE-4 MUHASEBE KAYIT BELGELERİ
VUK'NA GÖRE TUTULMASI ZORUNLU DEFTERLER
2. Sınıf tüccarların tutması zorunlu defterler:
a. İşletme hesabı defteri
b. Günlük parakende ve hasılat defteri
c. Kambiyo senetleri defteri
1.Sınıf tüccarların tutması zorunlu defterler
a. Yevmiye (günlük) defter
b. Büyük defter (defteri kebir)
c. Envanter defteri
d. Günlük kasa defteri
e. Kambiyo senetleri defteri
AyrıcaVUK'a göre işletmeler faaliyetin niteliğine göre, "imalat defteri,bitim işleri defteri, istihsal defteri, ambar defteri, yabancıulaştırma kurumlarının hasılat defteri, damga vergisi defteri, banka-banker ve sigorta şirketlerinin gider vergisine ilişkin kayıtlarınınyer aldığı defter." tutmak zorundadırlar. Ticari kanuna göre tüzel kişiniteliğindeki işletmeler "karar defteri " tutmak zorundadırlar. Buticari defterlerin mutlaka belgelere dayanması gerekir. Fatura, fış vs.gibi
YEVMİYE DEFTERİ:
İşletmeler tarafından her yapılan işlemsonucunda bilanço eşitliğinin unsurları arasında meydana gelen artış veazalışlann yazıldığı deftere Büyük Defter ( Defteri Kebir) denir.İşletmeler büyük defterde hata olmasını önlemek ve günlük işlemlerhakkında topluca bilgi edinebilmek için hesaplan önce başka bir defteregeçirirler, bu deftere GÜNLÜK DEFTER ( YEVMİYE DEFTERİ) denir.
İşlemi bütünü ile kayda alan ve paralel çizgilerle sınırlanan kısma madde denir.
Sayfa nosu:
Büyük defter bağlantı numarası İşlemlerin kayıt sırasının numarası (madde nosu) ...işlemlerin kayda alındığı tarih...
Borçlu hesap adı
Alacaklı hesap adı
İşleme ait açıklamalar
Bir sonraki işlemin kayda alındığı tarih Borçlu hesap tutarı Alacaklı hesap tutarı
1- Basit Madde;
Bir taraf borç hesabı, diğer taraf alacak hesabıdır ( yukardaki gibi )
2- Bileşik Madde :
Birtaraf borçlanırken diğer tarafın birden fazla alacaklandığı yada birtaraf alacakanırken diğer tarafın birden fazla borçlandığı maddedir.
3- Karışık Madde :
Birden çok hesabın borçlanıp alacaklandığı maddedir.
Yevmiyedefterinde yapılan her işlemin kaydının yani. her maddenin borç vealacak toplamları eşit olacağından, yevmiye defterinin borçlu hesaptutarı toplanılan ile alacaklı hesap toplamları da birbirine eşitolacaktır. Bir sonraki sayfaya geçerken sütunlar toplanır ve sonrakisayfaya aktarılır.
Borç toplamı = Alacak toplamı = Yevmiye toplamı
BÜYÜK DEFTER ( DEFTERİ KEBİR)
İşletmelertarafından her yapılan işlem sonucunda bilanço eşitliğinin unsurlarıarasında meydana gelen artış ve azalışların yazıldığı deftere BüyükDefter ( Defleri Kebir) denir. Defter sayfaları tahmini işlem sayısınagöre bölüştürülür. Mesela kasa hsb.da çok işlem olacağı için çok sayfaayrılır, sermaye hsb. Daha çok fazla işlem yapılmayacağı için 1-2 sayfayeterlidir. Bu bölüştürme işlemi defterin iç kapağına listelenir. 1.Sayfada sermaye hes, 2-20 sayfalar kasa hsb. gibi.
Sayfa no: .......Hesabı sayfa no
Tarih Yevmiye kayıt no Açıklama Tutar Tarih Yevmiye kayıt no Açıklama Tutar
YARDIMCI (MUAVİN ) DEFTER
Büyükdefterdeki ana hesabın ayrıntılarını göstermek amacıyla tutulandefterlerdir. Örneğin birçok müşteriye kredili satış yapılır ve bunlarana defterde tek bir hesapta Alıcılar Hsb.'da gösterilir. Kime kredilisatış yapmışız, ne zaman yapmışız, bunları büyük defterde göremeyiz.Müşterilerin herbirinin borç, ödeme, kalan borç durumunu görmek içinyardımcı defter kullanırız. Her müşteri için bir hesap açıp, durumuizleyebiliriz.
MİZAN
Yevmiye defterindeki kayıtların büyükdeftere doğru olarak geçirilip geçirilmediğini kontrol etmeye yarayantablodur. Dönemsel olarak ve genellikle1 ay sonlarında çıkarılır
İşletmenin adı / Mizanın ait olduğu tarih
Sıra No Büyük Defter Sıra No Hesaplar TUTARLAR ALACAKLAR
Borç Alacak Borç Alacak
--- --- --- --- --- --- ---
• Borç kalanı toplamı = Alacak kalanı toplamı
• Borç Toplamı = Alacak Toplamı = Yevmiye Toplamına
Büyük defterdeki sıraya göre yapılır.
GeçiciMizan ay sonlarında hazırlandığında aylık mizan, dönem kayıtlanöncesinde hazırlandığında Genel Geçici Mizan, dönem sonunda envanterkayıtlarından sonra hazırlanırsa Kesin Mizan adını alır.
Defterlerin Tastik Zamanları: (VUK maddeleri gereğince noter tarafından tastik olurlar.)
a. Öteden beri işe devam eden işletmelerde; ertesi yıl kullanılacak defterleri Aralık ayında
b.Yeniden işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyetegirenler; işe başlama, sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girmetarihinden önce
c. Vergi mükellefiyeti kalkanlar; muaflıktan çıkma tarihinden başlayarak 10 gün içinde
d. Defterlerin dolması halinde ve diğer nedenlerle yıl içinde defter kullanmak zorunda kalanlar kullanmadan önce
e.Aynı defteri ertesi yıl kullanacak olan işletmeler kullanacağı yılınocak ayı içinde Tastik işlemlerini yapmak zorundadırlar.
Defter tutarken uyulması zorunlu kurallar : (VUK. Ticaret Kanununa göre)
a. Defterler ve kayıtlar Türkçe tutulurlar
b. Defterler mürekkepli kalemle yazılırlar
c. Satırlar çizilmeksizin boş bırakılamaz ve atlanamaz. Satır aralarına yazılamaz
d. Sayfalar ciltten kopanlamaz.yırtılamaz
e. Deftere geçirilen kayıt çizilmek, silinmek, karalanmak suretiyle okunmaz, hale getirilemez
f.Yevmiye defterine yapılan yanlışlıklar ancak muhasebe kurallarına göredüzeltilir. Diğer defterlerdeki yanlışlıklar okunulabilir şekildeçizilip üst yada yan tarafına doğrusu yazılarak düzeltilir.
g.İşlemler defterlere günü gününe geçirilmesi esas olmakla birlikleişlemler en geç 10 gün içinde defterlere kaydedilmelidir, (kayıtlarınımuhasebe fişleri, primi nota ve bordro gibi yetkililerin imzasınıtaşıyan belgelere dayanarak yürüten işletmelerde bu süre 45 gündür.)
h. Günlük kasa. günlük perakende satış ve hasılat defteri ile serbest meslek kazanç defterine işlemler günü gününe kaydedilir.
MUHASEBE FİŞLERİ
Ticari işlemler nitelikleri bakımından;
a. Kasa ile ilgili işlemler 'o Kasa giriş işlemlerine TAHSİL işlemleri Kasa çıkış işlemlerine TEDİYE işlemleri denir.
b. Kasa ile ilgisi olmayan işlemlere de MAHSUP işlemi denir.
İşlemlerdirek ticari belgeler dayanılarak defterlere geçirilebileceği gibi önceMuhasebe fişlerine - ki bunlar işlemin niteliğine göre ayrılan veişlemin adını taşıyan Tahsil Fişi, Tediye Fişi yada MahsupFişi'dir.Kaydedilip daha sonra defter kayıtlarına geçirilir. Bufişlerin kullanılması yasal bir zorunluluk değildir ama kayıt düzeninisağlamak, yanlış kayıt ihtimalini azaltarak, kayıtların kontrolünükolaylaştırmak ve aynı nitelikteki işlemlerin toplu olarak görülmesinisağlamak açısından önemlidir.
Tahsil Fişi:
İşletmenin kasasınagiren paraların ne için alındığını ve bu tahsilatın karşılığında hangihesaba veya hesaplara alacak kaydedildiğini gösteren belgedir. Kasayapara girdiği için Kasa Hs. borçlanacağından tahsil fişinde sadeceAlacaklı hesap bulunur.
Tediye Fişi:
İşletmenin kasasındançıkan paranın ne için ödendiğini ve bu ödemenin karşılığında hangihesap veya hesapların borçlandığını gösteren belgedir. Kasadan paraçıktığı için Kasa Hs. alacaklandığından sadece borçlu hesap bulunur.
MahsupFişi: Kasa hesabını ilgilendirmeyen işlemlerin kaydı için kullanılır.Kredili alışlar, satışlar, çek alınıp verilmesi, alınıp verilmesi gibi.
TİCARİ BELGELER
Günlük işlemleri belgelemek için kullanılanbelgelerdir. İşlemin konusunu, kimler arasında yapıldığını, işlemintarihini, tutarını gösterir. Bu belgelere ispat Edici Belgelerde denir.
VUK'daki belgeler:
• Fatura
• Parekende satış fişi
• Gider pusulası
• Mühtasil makbuzu
• Ücret bordrosu
• Taşıma irsaliyesi
• Yolcu listeleri
• Yazışma belgeleri vb.
TTK'daki belgeler:
• Poliçe
• Bono
• Çek
• Hisse senedi
• Tahvil
• Emtia senetleri
• Nakliyat belgeleri (ordino, konşimento, manifesto, hamule senedi, taşıma senedi)
Tutulması zorunlu defterleri ve belgeleri saklama süreleri
TTK'na göre, Ait oldukları yıldan başlayarak 10 yıl
VUK'na göre, Ait oldukları yıldan başlayarak 5 yıl
|
Eğitim-Öğretim / TRForumcu Dershanesi
